Year 2019, Volume 10, Issue 1, Pages 21 - 35 2019-05-30

Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri

Eral CEYLAN [1]

2 46

Tarihte, Mardin ve civarının Moğollar tarafından ele geçirilmesine dair çeşitli kaynaklardan elimize ulaşmış muhtelif bilgiler mevcuttur. Bu kaynaklardan birisi de 14. yüzyılda Ahmed Tebrizî tarafından Farsça yazılmış 1800 beyitlik Şehinşahname, diğer adıyla Cengizname adlı manzum eserdir. Eserde, İlhanlılar döneminin 1337 yılına kadar yaşanan önemli olaylar anlatılır. Eserde Mardin ve Nusaybin bölgesinin Moğol/İlhanlı saldırıları da ayrıntılı şekilde tasvir edilmiştir. Özellikle Mardin Artuklu Sultanı Melik Said ve oğlu Muzafferüddin döneminde Hülagu ile yaşananlar, savaşlar ve antlaşmalar ile İlhanlılarla olan ilişkiler eserde detaylı olarak sunulmuştur. Bu çalışmada; eserin tanıtımı, İlhanlılarla Mardin Artuklu Melikleri arasında yaşanmış savaşlar, kuşatma ve antlaşmalar, Mardin Kalesinin İlhanlılar tarafından ele geçirilişi ele alınıp değerlendirilecek ve ayrıca konu ile ilgili Farsça beyitler tercüme edilerek aktarılacaktır.

: Mardin, Hülagu, İlhanlı/Moğol, Şehinşahname, Melik Said, Melik Muzafferüddin
  • Abdülselam Efendi, (2007). Mardin Tarihi, Hazırlayan: Hüseyin Hâşimi Güneş, İmak Ofset Basım Yayınları, İstanbul.
  • Akkuş, M. (2011). İlhanlıların Anadolu’daki Dini Siyaseti, Doktora Tezi, Konya.
  • Ali Emiri, (2006). Mardin Artuklu Melikleri Tarihi, Hazırlayan: Yusuf Metin Yardımcı, İstanbul.
  • Anonim, (2014). Selçuknâme, Tercüme ve Notlar: Halil İbrahim Gök-Fahrettin Coşguner, Atıf Yayınları, Ankara.
  • Brown, E. (1387). “Tarih-i Edebiyat-ı İran”, Tercüme: Golam Rıza Sadr-ı Efşâr, Tahran, İntişarat-ı Morvarid.
  • Ebü’l-Ferec İbnü’l-İbri, (2011). Tarihul Muhtasari’d-Düvel, Çeviren: Şerafeddin Yaltkaya, Türk Tarihi Kurumu, Ankara.
  • Erdem, İ. (2002). “Olcaytu Han’ın Ölümüne Kadar İlhanlılarda Yaşanan Siyasi-Kültürel Gelişmeler ve Yakın-Doğu’ya Etkileri”, Tarih Araştırmaları Dergisi, Sayı: 32, Cilt: 20, 1-35.
  • Ertekin, M. Z. (2012) “Mervaniler Devrinde Meyyafarikin” Uluslararası Silvan Sempozyumu, 25-27 Nisan 2008, Artuklu Üniversitesi Yayınları, Mardin 2012, 103-125.
  • Firdevsi, (2005). Şehname, Çeviren: Necati Lugal, Kabalcı Yayınları, İstanbul.
  • İbn Bibi, (2014). El-Evâmirü’l-Alâ’iyye fi’l-Umûri’l-Alâ’iyye (Selçuknâme), Çev: Mürsel Öztürk, TTK Yayınları, Ankara.
  • Kerîmüddin Mahmud-i Aksarayî, (2000). Müsâmeretü’l-Ahbâr, Çev: Mürsel Öztürk, TTK Yayınları, Ankara.
  • Murtezevi, M. (1385). “Mesail-e Asr-e İlhanan” Tahran, Bonyade Movkufat-e Doktor Mahmud-i Efşâr.
  • Raşidüddin Fazlullah, (2013). Camiu’t-Tevarih (İlhanlılar Kısmı), Çevirenler: Prof. Dr. İsmail Aka-Prof. Dr. Mehmet Ersan-Dr. Ahmed Hesamipour Khelejani, 1. Baskı, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
  • Spuler, B. (1987). İran Moğolları, Siyaset, İdare ve Kültür, İlhanlılar Devri 1220-1350, Çeviren: Cemal Köprülü, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
  • Taştemir, M. (2003). “Mardin”, DİA, C. 28. Ankara: DİB, 43-48.
  • Uygur, H. (1394). Tashih-i İntikadi Şehinşahname-i Ahmed-i Tebrizi, Risaleyi Doktora, Kütüphaneyi Merkezi Danışkede-i Edebiyet ve Ulum-i İnsani, Danışgah-i Tehran, Tehran-İran.
  • Uygur, H.; Hadi, R. (2015). “Muarif ve Berresiye Nüshayi Hatti Şehin-şahname, Eser-e Ahmed Tebrizi”, Doğu Araştırmaları Dergisi, Sayı: 13-14, İstanbul, 165-184.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: Eral CEYLAN (Primary Author)
Institution: Mardin Artuklu Üniversitesi
Country: Turkey


Bibtex @research article { mukaddime458245, journal = {MUKADDİME}, issn = {1309-6087}, eissn = {2459-0711}, address = {Mardin Artuklu University}, year = {2019}, volume = {10}, pages = {21 - 35}, doi = {10.19059/mukaddime.458245}, title = {Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri}, key = {cite}, author = {CEYLAN, Eral} }
APA CEYLAN, E . (2019). Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri. MUKADDİME, 10 (1), 21-35. DOI: 10.19059/mukaddime.458245
MLA CEYLAN, E . "Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri". MUKADDİME 10 (2019): 21-35 <http://mukaddime.artuklu.edu.tr/issue/45526/458245>
Chicago CEYLAN, E . "Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri". MUKADDİME 10 (2019): 21-35
RIS TY - JOUR T1 - Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri AU - Eral CEYLAN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.19059/mukaddime.458245 DO - 10.19059/mukaddime.458245 T2 - MUKADDİME JF - Journal JO - JOR SP - 21 EP - 35 VL - 10 IS - 1 SN - 1309-6087-2459-0711 M3 - doi: 10.19059/mukaddime.458245 UR - https://doi.org/10.19059/mukaddime.458245 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Mukaddime Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri %A Eral CEYLAN %T Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri %D 2019 %J MUKADDİME %P 1309-6087-2459-0711 %V 10 %N 1 %R doi: 10.19059/mukaddime.458245 %U 10.19059/mukaddime.458245
ISNAD CEYLAN, Eral . "Ahmed Tebrizî’nin Şehinşahnamesi’nde İlhanlıların Mardin Kuşatması, Melik Said ve Melik Muzafferüddin İle Olan Münasebetleri". MUKADDİME 10 / 1 (May 2019): 21-35. https://doi.org/10.19059/mukaddime.458245