Year 2016, Volume 7, Issue 2, Pages 243 - 257 2016-10-30

Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü

Ahmet Abdülhadioğlu [1]

344 1564

Arap edebiyatında İslam öncesi dönemden günümüze kadar edebi bir tür olarak hikâye anlatıcılığı, önemli bir yer tutmaktadır. Her dönem farklı isimlerle adlandırılan bu edebi tür, 18. yy.’ın ortalarında başta Suriye olmak üzere diğer Arap ülkelerinde de yaygınlaşmış ve zamanla bir meslek haline gelmiştir. Bu mesleği icrâ edenler, halka açık alanlarda, evlerde ve kahvehanelerde, hikâyeleri dinleyicilerine aktarmışlardır. Aynı kültür ve meslek, Türkiye’de Arapçanın konuşulduğu illerden biri olan Mardin’de de 1960’lı yıllara kadar devam etmiş, zengin bir kültürü aktarma yanında, burada konuşulan mahalli lehçenin korunmasında da önemli bir rol üstlenmiştir. Bu makalede, İslam öncesi dönemden başlayarak Arap toplumlarında bu sanatın nasıl geliştiği ve Mardin özelinde hikâye gecelerinde hangi konuların ele alındığı, Arapça kültürü ve burada konuşulan yerel Arapça lehçeyi muhafaza etmede nasıl bir rol üstlendiği anlatılacaktır.

Mardin, hikâye geceleri, anlatıcı, lehçe ve kültür
  • el-Absî, A. (1964). Dîvân, Tahkîk ve Dirâse: Muhammed Said Mevlevî. Kahire: el-Mektebu’l-İslami.
  • el-Akkâd, M.‘A. (2013). Eseru’l-‘arab fi’l-hadârati’l-avrubiyye. Kahire: Hindâvi.
  • Ashbourne, L. M., Baobaid, M. (2014). Parent-Adolescent Storytelling in Canadian-Arabic Immigrant Families (Part 1): A Ground Theory, The Qualitative Report, Volume 19, Article 59, p.1-21.
  • Bağı, R., Karahasanoğlu, S. (2015). Türkiye’de Yaşayan Arap Alevileri (Nusayriler)’in Etnik ve Müzikal Kimliği, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Bahar, C.14, sy:53 (48-61).
  • Berekât, B. (2012). Makâhi’l-Kuds fi’l-‘ahdi’l-Usmânî, Havliyyâtu’l-Kuds, sy:13, Yaz.
  • Bergstrasser, G. (2006). Sami Dilleri Tarihi (H. Kılıç, E. Tanrıverdi, Çev.). İstanbul: Anka.
  • Cuma, H. (2009). el-Hakevâti ve terbiyetu’l-kıyem, Mecelletu’l-Bâhisîn el-Elektrûniyye, 27 Şubat 2016 tarihinde http://albahethon.com/?page0show_det&id=599 adresinden erişildi.
  • Guneym, G. (2011). Zâhiretu’l-mesrah ‘inde’l-‘arab, Mecelletu Câmi‘eti Dimeşk, c:27, sy: 3-4, Bahar.
  • Hüseyin, T. (2012). Min hadîsi’ş-şi‘ri ve’n-nesr. Kahire: Muesseset Hindâvî li’t-Ta’lîm ve’s-Sekâfe.
  • Kemaluddin, M. (1975). el-‘Arab ve’l-mesrah. Kahire: Daru’l-Hilâl.
  • Kılıç, C. (2012). Geçmişten Günümüze Kıssa Kültürü ve Modern Çağın Ahlak Düşüncesine Katkıları, Modern Çağda Ahlak Sempozyumu, Konya 7-8 Mayıs 2010, (s.567-594). Konya: Konya İlahiyat Dergisi.
  • Muhmelât, Ö. (2011). el-Hakevâti ve’s-siyeru’ş-şa̒ biyye, Cerîdetu’l-Cemâhîr, sy: 13398, Halep, 29 Şubat 2016 tarihinde http://jamahir.alwehda.gov.sy/node/372359 adresinden erişildi.
  • Murad, A. (tsz). Kıssatu’z-Zîr Sâlim ebu Leyla el-Muhelhil el-Kebîr, Kahire: Mektebetu’l-Cumhuriyyeti’l-Mısriyye.
  • Ong, W. J. (2012). Sözlü ve Yazılı Kültür-Sözün Teknolojileşmesi (S. Postacıoğlu Banon, Çev.). İstanbul: Metis.
  • Öztürkatalay, L. (1995). Mardin ve Mardinliler, İstanbul: Seçil.
  • es-Safedî, R. (2011). el-Fennu’l-kasasî fi’n-nesri’l-‘arabî hattâ matla‘i’l-karni’l-hâmisi’l-hicrî, Dimaşk: el-Heyetu’l-‘Âmmetu’s-Suriyye li’l-Kitâb.
  • Sanders, B. (2013). Öküzün A’sı: Elektronik Çağda Yazılı Kültürün Çöküşü ve Şiddetin Yükselişi (3. Baskı) (Ş. Tahir, Çev.). İstanbul: Ayrıntı.
  • es-Sarîhî, A. S. (2012). Tavzîfu’t-turâs fi’l-mesrahi’l-Yemenî, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, el-Hâc el-Hudar Üniversitesi, Betina.
  • Sekmen, M. (2015). Söz Sanatından Eylem Sanatına: Yaratıcı Drama ve Oyunculuk Etkinliği Olarak Hikâye Anlatımı. Ankara: Pegem Akademi.
  • Uğur, M. (1986). Vaaz Kıssacılık ve Hadiste Kussas, AÜİFD, C: 28, sy: 1 (291-326).
  • Tıngöy, Ö., Güneşer, A. vd. (2006). Using Storytelling in Education, 4. Uluslararası Etkileşimli Ortak Tasarımı Sempozyumu, İstanbul 28-30 Nisan 2006, İstanbul: Yeditepe Üniversitesi.
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Author: Ahmet Abdülhadioğlu

Dates

Publication Date: October 30, 2016

Bibtex @ { mukaddime292399, journal = {MUKADDİME}, issn = {1309-6087}, eissn = {2459-0711}, address = {Mardin Artuklu University}, year = {2016}, volume = {7}, pages = {243 - 257}, doi = {10.19059/mukaddime.82199}, title = {Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü}, key = {cite}, author = {Abdülhadioğlu, Ahmet} }
APA Abdülhadioğlu, A . (2016). Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü. MUKADDİME, 7 (2), 243-257. DOI: 10.19059/mukaddime.82199
MLA Abdülhadioğlu, A . "Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü". MUKADDİME 7 (2016): 243-257 <http://mukaddime.artuklu.edu.tr/issue/27714/292399>
Chicago Abdülhadioğlu, A . "Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü". MUKADDİME 7 (2016): 243-257
RIS TY - JOUR T1 - Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü AU - Ahmet Abdülhadioğlu Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.19059/mukaddime.82199 DO - 10.19059/mukaddime.82199 T2 - MUKADDİME JF - Journal JO - JOR SP - 243 EP - 257 VL - 7 IS - 2 SN - 1309-6087-2459-0711 M3 - doi: 10.19059/mukaddime.82199 UR - https://doi.org/10.19059/mukaddime.82199 Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Mukaddime Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü %A Ahmet Abdülhadioğlu %T Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü %D 2016 %J MUKADDİME %P 1309-6087-2459-0711 %V 7 %N 2 %R doi: 10.19059/mukaddime.82199 %U 10.19059/mukaddime.82199
ISNAD Abdülhadioğlu, Ahmet . "Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü". MUKADDİME 7 / 2 (October 2016): 243-257. https://doi.org/10.19059/mukaddime.82199
AMA Abdülhadioğlu A . Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü. Mukaddime Dergisi - Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2016; 7(2): 243-257.
Vancouver Abdülhadioğlu A . Mardin’deki Arapça Sözlü Kültürünün Korunmasında Hikâye Gecelerinin Rolü. MUKADDİME. 2016; 7(2): 257-243.


Artuklular’dan Günümüze Mardin’de Mûsikî Kültürü ve Mûsikîşinaslar
Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]
Hüseyin AKPINAR
https://doi.org/10.30622/tarr.489720